Ιστορία της Θάσου

Η Θάσος
από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα...

Από την πιο μακρινή αρχαιότητα, ίσως περίπου και από τα 6000 χρόνια π.Χ., διάφορα (και γραπτά) γραπτά μνημεία μαρτυρούν ότι υπήρχε ζωή στο νησί. Τα στοιχεία αυτά τα έχουμε από ευρήματα στην περιοχή Καστρί Θεολόγου και από τις απέναντι ακτές της Μακεδονίας.

Οι πρώτες ειδήσεις που έχουμε για τη Θάσο προέρχονται από τη Μυθολογία. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Θάσος, γιος του βασιλιά των Φοινίκων Αγήνορα, αναζητώντας την αδελφή του Ευρώπη (που την είχε αρπάξει ο Δίας αφού μεταμορφώθηκε σε ταύρο), ήρθε και εγκαταστάθηκε στη Θάσο. Έτσι πήρε το όνομα της η ΘΑΣΟΣ που το διατήρησε από τη μακρινή αρχαιότητα μέχρι σήμερα, παράλληλα με άλλα ονόματα όπως Χρύση, Ηερίη, Ηόωνίς, Οοωνίς, Αιθρία, Ακτή της Δήμητρας.

Σίγουρο είναι ότι οι Φοίνικες ήρθαν στη Θάσο και εκμεταλλεύθηκαν τα μεταλλεία και την ξυλεία της, ιδιαίτερα στην περιοχή Κοίνυρα το 1600 με 1500 π.Χ., όπως μας αναφέρει ο ιστορικός της αρχαιότητας Ηρόδοτος.

Περίπου τον 7ο π.Χ. αι. η Θάσος εποικίζεται από τους Πάριους, σύμφωνα με έναν χρησμό του Μαντείου των Δελφών. Οι Πάριοι ήρθαν στο νησί με αρχηγό τους τον Τελεσικλή και τον γιο του Αρχίλοχο, μεγάλο ποιητή της αρχαιότητας που σήμερα διδάσκεται στα Ελληνικά σχολεία.

Από την περίοδο αυτή αρχίζει να δημιουργείται ένα ισχυρό ΘΑΣΙΑΚΟ ΚΡΑΤΟΣ. Ένα κράτος που θα δημιουργήσει αποικίες στις απέναντι ακτές της Μακεδονίας, που θα οχυρώσει την πρωτεύουσα του Θάσο και θα αναπτυχθεί σαν ισχυρή ναυτική δύναμη. Η Αθήνα και η Σπάρτη ήθελαν να την έχουν υπό την επιρροή τους. Με πολέμους το κατόρθωναν, πότε η μια, πότε η άλλη. Γιατί όποιος εξουσίαζε τη Θάσο είχε πολλά οφέλη, τόσο από το νησί όσο και από τις αποικίες του στις απέναντι ακτές. Την περίοδο αυτή (5ος π.Χ. αι.), η Θάσος ανέπτυξε ένα σπουδαίο πολιτισμό που πολλά στοιχεία του διασώζονται μέχρι σήμερα. Αναπτύχθηκε η τέχνη της Γλυπτικής, της Αρχιτεκτονικής, του Θεάτρου. Στον αθλητισμό η Θάσος ανέδειξε τον μεγάλο Ολυμπιονίκη Θεαγένη. Ακόμη σώζονται τα αρχαία λατομεία μαρμάρου στην περιοχή της Αλυκής και της Θυμωνιάς. Είναι η περίοδος κατά την οποία η Θάσος είχε πληθυσμό 150.000 κατοίκους, με ισχυρά τείχη και οχυρωμένο λιμάνι στην πρωτεύουσα, με Βουλή, Πρυτανείο, Αγορά, Θέατρο, Ωδείο κλπ.

Η παρακμή της Θάσου άρχισε από την περίοδο των Περσικών πολέμων (492 π.Χ.), ενώ το 340 π.Χ. υποτάχθηκε στον βασιλιά της Μακεδονίας Φίλιππο Β'. Στη συνέχεια πέρασε στην κυριαρχία της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας μέχρι το 330 μ.Χ., ενώ μετά ανήκει στη Βυζαντινή αυτοκρατορία, για δύο αιώνες, μέχρι που καταλήφθηκε από Αβάρους. Το Βυζάντιο την επανέκτησε έως την καταστροφή της από τους Σαρακηνούς.

Η πειρατεία ήταν μεγάλο πρόβλημα για το νησί. Από τον 7ο αι. έγινε εντονότερη και οι κάτοικοι κτίζουν νέα χωριά στα ορεινά.

Το 1353 μ.Χ., καταλαμβάνει το νησί ο Γενουάτης Φραντσίσκο Γκατιλούζι, που η οικογένεια του το κρατά μέχρι το 1455, οπότε αρχίζει η κατοχή του από τους Τούρκους.

Το 1813 η Θάσος παραχωρήθηκε από τον Σουλτάνο στον Βεζύρη της Αιγύπτου Μεχμέτ Αλή. Αυτός, ο μετέπειτα ιδρυτής της βασιλικής Δυναστείας της Αιγύπτου, γεννήθηκε στην Καβάλα και μεγάλωσε κοντά στην οικογένεια Θεοδωρούδη Καραπαναγιώτη στο Ραχώνι Θάσου. Ο Μεχμέτ Αλή, από ευγνωμοσύνη, απάλλαξε τη Θάσο από κάθε φόρο. Παρ' όλα αυτά, το 1821 οι Θάσιοι επαναστάτησαν με αρχηγό τους τον οπλαρχηγό Χατζηγιώργη από το Θεολόγο, αλλά χωρίς επιτυχία.

Το 1902 η επιβολή νέων φόρων φέρνει αναταραχές, με αποτέλεσμα να τερματιστεί η Αιγυπτιακή κατοχή του νησιού και να επανέλθει η τουρκική κυριαρχία που θα κρατήσει μέχρι το 1912.

Απο τοτε η Θάσος είναι ελεύθερη.